Wzorcowy Regulamin Strzelnicy – najczęściej spotykane modyfikacje

Wzorcowy Regulamin Strzelnicy – najczęściej spotykane modyfikacje

W poprzedniej lekcji zaznaczyłem, że lęk przed odrzuceniem autorskiego regulaminu strzelnicy powoduje, że mało kto podejmuje kroki owocujące stworzeniem w pełni autorskiego, dopasowanego do realiów strzelnicy regulaminu. Napisałem także, że pomimo lęku przed wprowadzaniem dużych, zasadniczych zmian, regulaminy poszczególnych strzelnic różnią się od siebie w szczegółach. Niewielkie, ale mimo wszystko, zmiany w treści WRS tworzą w Polsce autorskie regulaminu strzelnic. W tej lekcji zapoznamy się z tymi, które występują najczęściej.

1. Sposób przemieszczania się z bronią

WRS mówi o transportowaniu broni w określony sposób:

1. Na terenie strzelnicy poza stanowiskiem strzeleckim nosi się broń rozładowaną z otwartymi komorami nabojowymi, bez pasów i pokrowców. W przypadku pistoletów i rewolwerów dozwolone jest ich noszenie w kaburach. Dopuszcza się inny sposób noszenia broni, jeśli tak stanowi regulamin zawodów.

Jak niefortunny jest to zapis omówiliśmy w poprzednich lekcjach. Przyjrzyjmy się mu tutaj dokładniej patrząc ze strony możliwych modyfikacji, nakazów i zakazów wprowadzanych do regulaminu strzelnicy. Po pierwsze – dopuszcza się inny sposób noszenia o ile tak stanowi regulamin zawodów – wystarczy, że właściciel strzelnicy ogłosi, że na Strzelnicy XYZ od 1 stycznia do 31 grudnia trwają zawody strzeleckie „o Złoty Puchar Prezesa z tombaku”, z wpisowym równym 1 grosz a każda osoba biorąca udział może na strzelnicy nosić broń w myśl art. 10 ustęp 9 UoBiA”. Takim zabiegiem tak naprawdę wprowadza możliwość noszenia broni – ustawowo, z podpiętym magazynkiem, z nabojem w komorze” każdemu kto uiści groszowe wpisowe. Regulamin zawodów będzie ogłaszany corocznie, tak długo jak będzie funkcjonować strzelnica XYZ.

Drugim coraz częściej spotykanym dodatkiem w autorskich regulaminach strzelnicy jest po prostu dodanie kolejnego podpunktu o treści – Prowadzący Strzelanie oraz każda osoba funkcyjna wskazana przez właściciela strzelnicy może nosić broń na terenie strzelnicy w myśl art. 10 ustęp 9 UoBiA. Pozostałe osoby przenoszą broń poza stanowiskami strzeleckimi rozładowaną.
Taki zapis daje możliwość Prowadzącemu Strzelanie oraz innym, wyznaczonym osobom na noszenie broni z podpiętym magazynkiem, z nabojem w komorze w sposób oficjalny i bezdyskusyjny.

1. Godziny otwarcia strzelnicy.

Ograniczenia dotyczące godzin otwarcia strzelnicy wynikają w przytłaczającej większości przypadków z powodu hałasu generowanego przez osoby korzystające ze strzelnicy. Strzelnica, z natury rzeczy, jest miejscem uciążliwym dla otoczenia. Strzelnice kryte w mniejszym stopniu, strzelnice otwarte – zdecydowanie bardziej. Hałas który wycieka ze strzelnicy jest przykry dla otoczenia i współistnienie strzelnicy z zabudową mieszkaniową zawsze będzie sytuacją kłopotliwą i generującą problemy. Ograniczenie godzin otwarcia strzelnicy daje szansę na pokojowe współistnienie obiektu w okolicy zabudowań mieszkalnych. W wielu miastach w Polsce strzelnice istnieją w sercu miasta i hałas przez nie generowany niejako stał się tłem dla odgłosów miasta, ludzie przyzwyczaili się.
Niestety – wraz ze wzrostem popularności strzelectwa ilość generowanego hałasu rośnie, coś co było do tej pory tłem miasta przeradza się w problem z którym zarówno organizator strzelnicy jak i sąsiedztwo musi sobie poradzić.
Strzelnica, miejsce o znaczeniu strategicznym dla wąskiej grupy osób, jest na straconej pozycji wobec zbiorowości zamieszkującej jej sąsiedztwo. O ile hałas generowany przez strzelnicę mieści się w normach przewidzianych przepisami sąsiedzi mogą niewiele zrobić, o tyle jeżeli normy są przekraczane – potrzebny jest dialog i rozwiązania. Ograniczenie czasu pracy strzelnicy jest jednym z najprostszych z możliwych rozwiązań. Krótszy czas pracy przekłada się na mniejszą wartość hałasu generowanego do otoczenia.

2. Ograniczenia względem kalibrów broni

Ograniczenie powiązane, ale nie tylko, z punktem 1. Ograniczenie kalibrów broni do kalibrów pistoletowych jest jedną z najprostszych metod na ograniczenie hałasu wyciekającego ze strzelnicy. Nawet laik rozumie, że niewielki nabój pistoletowy/rewolwerowy musi z natury rzeczy generować mniejszy hałas niż duży, ciężki, napędzany większą ilością prochu nabój karabinowy i strzelbowy. Mniejsze kalibry = mniejszy hałas.

Ograniczenie kalibru broni z jakiej można strzelać na danej strzelnicy może być także podyktowane ograniczeniami infrastruktury strzelnicy. Inne materiały będą wykorzystane do budowy strzelnicy planowanej pod broń pneumatyczną (energia pocisku powyżej 17J), inne pod broń krótką a zupełnie inne dla strzelnicy bez ograniczenia kalibrów broni. Strzelnica projektowana wyłącznie pod broń pneumatyczną nie wytrzyma strzelania z broni palnej. Wprowadzony do regulaminu strzelnicy zakaz używania określonych typów broni  powinien być rygorystycznie przestrzegany, nikt nie jest w stanie przewidzieć zachowania się pocisku po spotkaniu z kulochwytem który nie jest zaprojektowany do przyjęcia wyższej niż zakładana na etapie projektowania energii.

3. Ograniczenia względem typów broni – czarny proch

Ograniczenie zazwyczaj spotykane na strzelnicach krytych, ekstremalnie rzadko na obiektach otwartych. Sprawa bowiem dotyczy sprawności wentylacji pomieszczenia. Współczesny proch nitro używany w amunicji scalonej nie bez powodu nazywa się prochem bezdymnym. Jasne – każdy kto strzela centralny i boczny zapłon wie, że współczesna amunicja generuje dym po wystrzale, jest go całkiem sporo nawet po jednej 10cio strzałowej serii treningowej. Mimo to określenie „bezdymny” ma tu sens jeżeli zestawimy proch nitrocelulozowy do prochu czarnego zasilającego broń czarnoprochową. Czarny proch generuje ogromne ilości dymu. Wystrzelenie na strzelnicy zamkniętej 15 sztuk współczesnej amunicji 9x19mm spowoduje niezauważalne lub niewielkie zadymienie strzelnicy, 15 strzałów z broni czarnoprochowej spowoduje zadymienie uniemożliwiające dalsze korzystanie z obiektu. Wentylacja projektowana pod proch współczesny, nitrocelulozowy nie poradzi sobie z produktami spalania prochu czarnego. Strzelanie z czarnego prochu na strzelnicy krytej wymaga konkretnej mocy wentylacji i jeżeli jej nie ma – mamy zakaz wpisany do regulaminu strzelnicy.

4. Ograniczenia względem full auto

Na bardzo wielu strzelnicach istnieje wprowadzony w regulaminie strzelnicy zakaz strzelania w trybie full auto – w trybie samoczynnym. Podyktowane jest to w szczególności specyfiką prowadzenia ognia w takiej formie. Przygniatająca większość szkoleń z zakresu obsługi oraz użytkowania broni dotyczy trybu samopowtarzalnego. Strzelanie w trybie ognia samoczynnego to zupełnie odmienna technika strzelania wymagająca nabycia zupełnie innej techniki i wiedzy. Łatwość z jaką niedoświadczony strzelec potrafi przerzucić kulochwyt strzelając w trybie ognia samoczynnego powoduje, że spora liczba strzelnic po prostu zakazuje użytkowania broni w takim trybie.
Druga sprawa – ogień samoczynny niszczy wyposażenie strzelnicy dużo szybciej niż taka sama liczba strzałów oddana w trybie ognia samopowtarzalnego. Wysokość nakładów jakie organizatorzy strzelnic muszą ponieść by doprowadzić strzelnicę do stanu wyjściowego sprzed użycia ognia samoczynnego motywuje zakaz wpisany do regulaminu.

5. Ograniczenia względem typów amunicji – loftka, smugowy, rdzeniowy, penetrująco – zapalanjący (amunicja specjalna)

Broń palna jest zasilana nabojami o określonym kalibrze. Amunicja w danym kalibrze może występować w naprawdę wielu, wielu rodzajach i typach. W dzisiejszych czasach nawet typowy jeszcze nie tak dawno podział na amunicję kulową do broni krótkiej i długiej a śrutową do strzelb zatarł się za sprawą pomysłowości producentów amunicji. Niewiele osób już dziwi amunicja śrutowa w kalibrze 9×19. Część z produkowanych typów amunicji nie jest dostępna na szerokim rynku cywilnym i występuje w obrocie koncesjonowanym w ograniczonej masie. O ile strzelcy cywile nie mają do niej dostępu, o tyle już osoby prowadzące działalność szkoleniową (tzw. pełne pozwolenie szkoleniowe) mogą ją kupić i stosować do organizowanych przez siebie szkoleń. Mowa tutaj przede wszystkim o amunicji smugowej (zapalającej, tracer), amunicji o zwiększonych parametrach penetracyjnych (pociski z rdzeniem stalowym), amunicji przeciwpancerno – zapalającej. Amunicja specjalna wykorzystana na strzelnicy, bez względu czy trafi lub nie trafi w cel, doprowadza do dużo większych zniszczeń infrastruktury strzelnicy niż trening czy szkolenie z wykorzystaniem cywilnych typów amunicji. Dodatkowo źle zabezpieczona w segmencie PPOŻ strzelnica może spłonąć po szkoleniu z wykorzystaniem amunicji specjalnej – smugowej/zapalającej.
Na koniec jeszcze jedna uwaga – UoBiA zakazuje cywilom dostępu do amunicji specjalnej. Dziurawe przepisy pozwalają jednak na obrót amunicją specjalną w postaci amunicji karabinowej gdzie zamiast pocisku wykonanego z ołowiu w płaszczu występuje pocisk ołowiany z rdzeniem stalowym w płaszczu – w dużym uproszczeniu jeżeli taka amunicja została wykonana wyłącznie na rynek cywilny to można nią legalnie handlować. Efektem takiej polityki jest powszechne stosowanie tego typu amunicji do zasilania karabinków z rodziny AK. Znów – mając na uwadze szybsze zużycie lub błyskawiczne zniszczenie wyposażenia strzelnicy a także kompletnie nieprzewidywalny charakter rykoszetowania pocisku z rdzeniem stalowym tego typu amunicja jest coraz częściej poddana zakazom wpisanym do regulaminu strzelnicy.

6. Ograniczenia względem celów strzeleckich – zakaz stosowania celów metalowych.

Kulochwyty lub cele na strzelnicy dzielą się zasadniczo na dwie kategorie – są to elementy których zadaniem jest pochłonąć energię pocisku, wyhamować go w materiale z jakiego są wykonane lub rozproszyć pocisk na powierzchni celu/kulochwytu ponieważ materiał z jakiego je wykonano jest tak twardy, że pocisk uderzając weń rozpada się na tysiąc kawałków.
We współczesnym strzelectwie jednym z elementów rywalizacji sportowej na strzelnicy jest pokonanie w ruchu toru na którym do ostrzelania są cele papierowe (tekturowe) oraz stalowe. Tym samym strzelec chcąc podnieść poziom swoich umiejętności będzie chcieć przeprowadzić trening z użyciem celów stalowych. W tym miejscu pojawia się szereg problemów:

• ograniczony lub zerowy stan wiedzy strzelającego na temat tego jakie są bezpieczne odległości ustawienia celów zarówno mierzone od strzelającego w kierunku celu jak i samego celu od kulochwytu
• ograniczony lub zerowy stan wiedzy strzelającego o konieczności pochylenia powierzchni roboczej celu względem strzelającego
• ograniczony lub zerowy stan wiedzy strzelającego na temat konieczności wyprodukowania celów stalowych z odpowiednich materiałów gdzie faktor „najtaniej” jest najmniej kluczowym z możliwych
• ograniczony lub zerowy stan wiedzy strzelającego o ryzyku (i zapobieganiu występowaniu ryzyka) powstania rykoszetów po ostrzelaniu celu stalowego
• ograniczony lub zerowy stan wiedzy strzelającego o ryzyku (i zapobieganiu występowaniu ryzyka) powstania rykoszetów po ostrzelaniu zniszczonego/wadliwie wykonanego celu stalowego
• rozproszenie pocisku na powierzchni roboczej celu stalowego powoduje rozsianie na linii celu setek/tysięcy drobin ołowiu i rozbitego płaszcza pocisku posiadających wystarczającą energię by zniszczyć lub poharatać elementy wyposażenia strzelnicy

Są to problemy pchające część organizatorów strzelnic do wpisania zakazu używania celów stalowych na stałe do regulaminu strzelnicy.

7. Ograniczenia względem osób – tylko członkowie klubu (kontrola dostępu, legitymacja członkowska na żądanie)

Strzelnice mogą mieć charakter otwarty dla wszystkich chętnych, zarówno posiadających pozwolenie i bez pozwolenia. bez podziału na swoich i obcych, na członków klubu/stowarzyszenia i całą resztę. Są jednak kluby i stowarzyszenia które wychodzą z założenia, że skoro strzelnica powstała i jest utrzymywana ze składek członkowskich członków stowarzyszenia to tylko oni mogą mieć do niej nieskrępowany dostęp a dla reszty świata jest on mocno ograniczony lub wręcz niemożliwy. Realizacja takiego zakazu odbywa się przez nałożenie na członków klubu obowiązku posiadania przy sobie legitymacji członkowskiej/wyróżniających barw klubowych i wpisaniu zakazu korzystania z obiektu przez ludzi postronnych do regulaminu strzelnicy.

Na koniec jeszcze jedna modyfikacja regulaminu strzelnicy o której chciałbym wspomnieć. Poprzednia lekcja mówiła możliwościach prawnych napisania poprawnego i dobrego, autorskiego regulaminu strzelnicy gdzie wszystkie kwestie zapalne, wszystkie elementy tarcia, potencjalnie niebezpieczne elementy można zniwelować pisząc regulamin od podstaw zamiast kopiować WRS bez zastanowienia. Wspomniałem również, że w obawie przez brakiem akceptacji autorskiego regulaminu twórczość własna organizatorów strzelnic w tym zakresie pozostaje w uśpieniu lub polega na wprowadzaniu drugorzędnych rozwiązań, zakazów i nakazów.
Bywa również i tak, że organizator strzelnicy nie sięga w przyszłość wizją obiektu tak daleko by być w stanie przewidzieć wszystkie przyszłe potrzeby i wprowadza do treści swojego regulaminu formułkę o treści:

„Dodatkowe ustalenia dotyczące zachowania zasad bezpieczeństwa na strzelnicy, zasad jej funkcjonowania, sposobu użytkowania strzelnicy zostaną opublikowane w Instrukcji obsługi Strzelnicy XYZ. Instrukcję obsługi Strzelnicy XYZ stworzy zarząd stowarzyszenia/właściciel strzelnicy i poda do publicznej wiadomości. Akceptacja własnoręcznym podpisem postanowień Regulaminu Strzelnicy XYZ w książce rejestru pobytu na strzelnicy oznacza również akceptację postanowień Instrukcji obsługi Strzelnicy XYZ”

Taki zapis w regulaminie strzelnicy pozwala na bieżącą modyfikację obowiązujących na strzelnicy zasad bezpieczeństwa wraz z jej rozwojem, budową nowych osi, nowych elementów wyposażenia. Taka modyfikacja wprowadzona do regulaminu pozwala dostosowywać zasady organizacyjne strzelnicy zgodnie z zapotrzebowaniem wynikającym z jej rozwoju bez konieczności przedkładania do akceptacji nowszych, lepszych wersji regulaminu i tym samym narażania się na brak akceptacji ze strony organu administracji samorządowej. Jest to rozwiązanie o tyle ryzykowne, że taka instrukcja nie ma mocy normotwórczej z prawnego punktu widzenia a nad nią, w sytuacji spornej, stać będzie zawsze regulamin strzelnicy.