1.2 Ustawy, rozporządzenia, regulaminy, definicje
Podstawa teoretyczna.
Z poprzedniego rozdziału wiesz już, że będziemy przede wszystkim korzystać z:
– Ustawy o Broni i Amunicji (UoBiA)
– Rozporządzenia MSWiA w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic
– wybranych artykułów Kodeksu Karnego
Jest to główne źródło wiedzy, będziemy je uzupełniać wybranymi ustawami i rozporządzeniami w miarę potrzeb by opisać sytuacje wyjątkowe – nie zmienia to faktu, że najważniejsze z nich wszystkich wymieniliśmy powyżej.
W hierarchii ważności przepisów UoBiA jest na pierwszym miejscu. Regulacje w niej zawarte ustalają porządek prawny dotyczący prawa do posiadania broni, w tym także broni palnej, ustala ścieżkę administracyjną zdobycia i utraty pozwolenia na broń, definiuje podstawowe pojęcia, wskazuje który z organów administracji państwowej ma stworzyć przepisy szczegółowe wynikające z treści UoBiA. Ustawa przede wszystkim definiuje:
1. Broń palną – Artykuł 7 punkt 1 UoBiA – w rozumieniu ustawy bronią palną jest każda przenośna broń lufowa, która miota, jest przeznaczona do miotania lub może być przystosowana do miotania jednego lub większej liczby pocisków lub substancji w wyniku działania materiału miotającego.
2. Broń palną sygnałową – Artykuł 7 punkt 2 UoBiA – w rozumieniu ustawy bronią palną sygnałową jest urządzenie wielokrotnego użycia, które w wyniku działania sprężonych gazów, powstających na skutek spalania materiału miotającego, jest zdolne do wystrzelenia z lufy o kalibrze nie mniejszym niż 25 mm substancji w postaci ładunku pirotechnicznego celem wywołania efektu wizualnego lub akustycznego.
3. Broń palną alarmową – Artykuł 7 punkt 3 UoBiA – w rozumieniu ustawy bronią palną alarmową jest urządzenie wielokrotnego użycia, które w wyniku działania sprężonych gazów, powstających na skutek spalania materiału miotającego, wywołuje efekt akustyczny, a wystrzelona z lufy lub elementu ją zastępującego substancja razi cel na odległość nie większą niż 1 metr.
4. Broń nie wymagającą pozwolenia – Artykuł 11 punkt 10 UoBiA – pozwolenia na broń nie wymaga się w przypadku: posiadania broni palnej rozdzielnego ładowania, wytworzonej przed rokiem 1885 oraz replik tej broni; (broń czarnoprochowa)
5. Broń pneumatyczną – Artykuł 8 UoBiA – w rozumieniu ustawy bronią pneumatyczną jest niebezpieczne dla życia lub zdrowia urządzenie, które w wyniku działania sprężonego gazu jest zdolne do wystrzelenia pocisku z lufy lub elementu ją zastępującego i przez to zdolne do rażenia celu na odległość, a energia kinetyczna pocisku opuszczającego lufę lub element ją zastępujący przekracza 17 J.
Pamiętajmy także, że w świetle przepisów UoBiA kusza jest bronią wymagającą pozwolenia (w odróżnieniu od łuków) i korzystanie z niej powinno odbywać się wyłącznie na strzelnicy. Skąd to wiemy? Z pomocą przychodzi Artykuł 45 UoBiA:
- Strzelnice powinny być zlokalizowane, zbudowane i zorganizowane w sposób nienaruszający wymogów związanych z ochroną środowiska oraz wykluczający możliwość wydostania się poza ich obręb pocisku wystrzelonego z broni ze stanowiska strzeleckiego w sposób zgodny z regulaminem strzelnicy. (Art. 45 punkt 1)
- Szczegółowe zasady zachowania bezpieczeństwa na strzelnicy określa regulamin strzelnicy. (Art. 45 punkt 2)
- Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzorcowy regulamin bezpiecznego funkcjonowania strzelnic, uwzględniając warunki korzystania ze strzelnicy oraz sposób obchodzenia się z bronią i sposób zachowania się osób przebywających na strzelnicy. (Art. 45 punkt 3)
-
Zatwierdzenie regulaminu strzelnicy następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwego wójta, burmistrza (prezydenta miasta). (Art. 47 punkt 1)
Dalsza lektura artykułu 45 powie nam, że zatwierdzenie regulaminu strzelnicy następuje w drodze decyzji administracyjnej właściwego organu administracji samorządu lokalnego a warunki środowiskowe lokalizacji strzelnic określi właściwy minister w rozporządzeniu. Na tym koniec. Ustawa nie precyzuje, nie definiuje w żaden sposób jaki obiekt możemy nazwać strzelnicą. Należy sięgnąć głębiej – czas na lekturę rozporządzeń.
Najważniejszym z naszego punktu widzenia jest rozporządzenie MSWiA z dnia 15.03.2000 w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic (Dz. U. z 2000r. Nr 18, poz. 234 i nr 51, poz. 618, z 2002r. nr 23, poz. 238 oaz z 2011r. nr 237 poz. 1418). Tutaj arcy ważna uwaga! Sygnatury podane w nawiasie pokazują, że prace nad rozporządzeniem rozpoczęły się w 2000 roku, następnie w 2002 oraz 2011 roku rozporządzenie znowelizowano. Jeżeli udać się na stronę kancelarii Sejmu RP i pobrać opublikowany tekst rozporządzenia to niestety – nie będzie to tekst aktualny – tak zwany tekst jednolity – zawierający w jednym dokumencie rozporządzenie wraz ze wszystkimi nowelizacjami. Nie wiedząc o tym czytając treść rozporządzenia pobranego ze strony Sejmu można dojść do wniosku, że każdy kto choć raz strzelał do celów stalowych podczas treningu strzeleckiego łamał obowiązujące w Polsce prawo. Aby uniknąć nieporozumień i określić sprawy jasno skompilowany tekst rozporządzenia zawierający wszystkie nowelizacje znajduje się pod linkiem poniżej:
Lektura tego tekstu nadal nie pozwala nam do dokładne zdefiniowanie jakim obiektem powinna być strzelnica. Dowiadujemy się z niego masy przydanych informacji z punktu widzenia osoby pragnącej wybudować strzelnicę zgodnie z literą prawa ale wciąż nie mamy pewności jak zorganizować strzelnicę od technicznej strony, w co ją wyposażyć, co z małej architektury powinno na niej się znajdować.
Z pomocą przychodzi nieoczywisty sprzymierzeniec w postaci Ministerstw – Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na potrzeby szkoleń żołnierzy oraz innych formacji uzbrojonych państwa oba resorty stworzyły i skodyfikowały warunki techniczne dla strzelnic będących pod ich jurysdykcją. Teksty dla ambitnych słuchaczy kursu zamieszczam poniżej:
- rozporządzenie w sprawie strzelnic MSWiA
- rozporządzenie w sprawie strzelnic krytych MSWiA
- rozporządzenie w sprawie strzelnic MON
Znajdziemy w nich szereg definicji małej infrastruktury strzelnic, definicje stanowisk strzeleckich, kulochwytów i wymagań jakie kulochwyty muszą spełniać, informacje o przesłonach, zapleczu technicznym – wszystko czego potrzeba by zdefiniować obiekt budowlany jakim jest strzelnica. Pojawia się pytanie – dlaczego od tego nie zaczęliśmy? Po co była potrzebna wycieczka w labirynt niespójnych i niedokładnie napisanych przepisów? Odpowiedź jest prosta – praktyka zakładania strzelnic w Polsce.
Temat strzelnicy omówimy dokładniej w innym miejscu kursu – teraz wystarczy wspomnieć, że procedura otwarcia strzelnicy oznacza wszczęcie postępowania administracyjnego przed właściwym organem samorządu lokalnego i jest to ni mniej ni więcej jak zatwierdzenie regulaminu strzelnicy napisanego na podstawie WRS (w praktyce oznacza to, że ogromna większość strzelnic w Polsce posiada regulamin strzelnicy skopiowany wprost z rozporządzenia bo taki regulamin sam w sobie będzie zgodny z rozporządzeniem) wraz z planem strzelnicy. I na tym koniec. Urząd sprawdza zgodność regulaminu w literą prawa i jeżeli wszystko jest w porządku – zatwierdza go, nawet jeżeli strzelnica której regulamin dotyczy jest nadal pustym placem, pustą halą magazynową czy kawałkiem ziemi.
Jeżeli biuro prawne obsługujące urząd zwróci uwagę na to, że przedstawione dokumenty oraz stan faktyczny na działce usytuowania strzelnicy nie spełniają wymogów stawianych w rozporządzeniach MSWiA i MON dotyczących strzelnic garnizonowych, strona wnosząca o zatwierdzenie regulaminu odpowiada, że planowana strzelnica nie jest i nie będzie strzelnicą garnizonową i w praktyce to zamyka sprawę – regulamin zostaje zatwierdzony a organizator strzelnicy ma wolną rękę w kształtowaniu jej infrastruktury. W majestacie prawa miejsca gdzie korzystamy z broni palnej są budowane bardzo często w oparciu o widzimisię inwestora, bez projektu budowlanego, w myśl zasady „jakoś to będzie”. W majestacie tego samego prawa na straży bezpieczeństwa osób korzystających z takiego obiektu stoi Prowadzący Strzelanie.
W dotychczasowych rozważaniach nie zdefiniowaliśmy samej osoby Prowadzący Strzelanie. Rozważaliśmy wstępnie o zakresie obowiązków, mówiliśmy o odpowiedzialności jaka na Prowadzącym spoczywa – zdecydowanie nadszedł czas na prawną definicję Prowadzącego. Pojawia się ona w rozporządzeniu MSWiA w sprawie WRS gdzie czytamy:
Prowadzący strzelanie: osoba, która odbyła przeszkolenie w zakresie prowadzenia strzelania oraz udzielania pomocy medycznej w jednostkach organizacyjnych Policji, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Więziennej, Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego, Ligi Obrony Kraju lub Polskiego Związku Łowieckiego (§2, pkt 2 WRS).
Zwróćcie uwagę – każda osoba która przeszła szkolenie w zakresie pierwszej pomocy przedmedycznej oraz szkolenie w zakresie prowadzenia szkoleń otrzymuje uprawnienia Prowadzącego Strzelanie. Mnogość instytucji wymienionych w rozporządzeniu pozwala założyć, że nie istnieje unormowany, sformalizowany system szkolenia i każda z nich, jeżeli będzie organizować takiej szkolenie, oprze się na własnym, wewnętrznym programie szkolenia. Teoretycznym efektem będzie 9 Prowadzących Strzelanie, każdy z nich dysponujący takim samym uprawnieniem, każdy z nich będzie brać na siebie dokładnie taką samą odpowiedzialność za funkcjonowanie strzelnicy i każdy z nich będzie reprezentował inny, różny stopień wyszkolenia i znajomości tematu wynikający z jakości szkolenia jakie przeszedł, umiejętności jakie posiada, wiedzy na temat jaki reprezentuje.
Uwaga – w jednej z wymienionych w rozporządzeniu organizacji do odbycia kursu wystarczy ukończone 21 lat oraz orzeczenie lekarskie mówiące o tym, że stan zdrowia kandydata na Prowadzącego Strzelanie jest wystarczająco dobry aby odbyć szkolenie. To wszystko – zero wiedzy na temat strzelania, strzelectwa, broni, broni palnej, przepisów obowiązujących w strzelectwie! I taka osoba, uzbrojona w legitymację potwierdzającą odbycie kursu, podczas swojego pierwszego dyżuru na strzelnicy w roli Prowadzącego Strzelanie może kazać, z sobie tylko znanych powodów, opuścić strzelnicę najbardziej utytułowanemu zawodnikowi dowolnej dyscypliny strzeleckiej. Bez podania przyczyn, bez umotywowania swojej decyzji. To pokazuje jak bardzo ważne jest by stale podnosić poziom swojej wiedzy w przypadku wstępowania w rolę Prowadzącego Strzelanie. Szerzej omówimy ten temat w osobnym rozdziale.